Functionele Neurologische Stoornis (FNS)
Heeft mijn kind functionele neurologische klachten?
Merk je dat je kind ineens anders beweegt, trilt, schokt of tijdelijk geen kracht in een arm of been heeft — zonder dat daar bij onderzoek een duidelijke lichamelijke oorzaak voor gevonden wordt? Of heeft je kind wegrakingen, gevoelsstoornissen of problemen met lopen, praten of zien, terwijl hersenscans en bloedonderzoek niets afwijkends laten zien?
Deze verdiepende pagina is er voor ouders die al gehoord hebben dat hun kind FNS-klachten heeft, of die zich afvragen of de klachten van hun kind daarbij zouden kunnen passen.
Herken je dit?
- Je kind maakt bewegingen die het zelf niet lijkt te kunnen sturen — trillen, schokken, verkramping of een veranderd looppatroon.
- Je kind heeft af en toe wegrakingen of aanvallen die niet passen bij epilepsie.
- Je kind geeft aan minder gevoel te hebben in een arm, been of ander lichaamsdeel, of ziet of hoort tijdelijk minder goed.
- Een arts heeft grondig onderzoek gedaan en zegt: “er is geen schade aan de hersenen of zenuwen te vinden.”
Dat kan heel verwarrend zijn — voor je kind, en voor jou als ouder. De klachten zijn duidelijk zichtbaar en voelbaar, maar er lijkt geen medische verklaring te zijn.
Je bent niet de enige. FNS (Functionele Neurologische Stoornis) komt vaker voor dan gedacht wordt, ook bij kinderen. Het betekent niet dat je kind zich aanstelt of dat de klachten ingebeeld zijn — en het betekent ook niet dat jij als ouder iets verkeerd hebt gedaan. Op deze pagina lees je wat FNS bij kinderen is, waarom de klachten echt zijn (ook als onderzoeken niets afwijkends laten zien) en hoe kinderfysiotherapiestap voor stap kan helpen om het lichaam weer vertrouwd te laten voelen.
Wat is een Functioneel Neurologische Stoornis (FNS)?
FNS staat voor Functionele Neurologische Stoornis. Het is een aandoening waarbij de hersenen en het lichaam niet goed met elkaar communiceren, waardoor een kind bijvoorbeeld problemen kan hebben met bewegen, voelen of zien. Er is geen schade aan de hersenen of het zenuwstelsel te vinden — de “bekabeling” is intact, maar het signaal komt niet goed door.
Dat betekent niet dat de klachten er niet zijn, of dat je kind zich aanstelt of het zich inbeeldt. De klachten zijn echt en kunnen een grote invloed hebben op het dagelijks functioneren, soms zelfs meer dan bij aandoeningen waarbij wél een duidelijke lichamelijke oorzaak wordt gevonden.
Bij kinderen kan FNS zich op verschillende manieren uiten. Bijvoorbeeld als:
bewegingsstoornissen, zoals trillen, schokken of een veranderd looppatroon
functionele aanvallen of wegrakingen, die geen epilepsie zijn;
gevoelsstoornissen, zoals verminderd gevoel in een arm of been;
problemen met spraak, slikken, zien of horen zonder aantoonbare oorzaak;
FNS kan op elke leeftijd ontstaan, ook al zien de klachten er bij kinderen soms anders uit dan bij volwassenen: kinderen ontwikkelen bijvoorbeeld vaker bewegingsstoornissen, terwijl bij volwassenen aanvallen die lijken op epilepsie iets vaker voorkomen.
FNS is inmiddels een breed erkend begrip binnen de (kinder)neurologie, met een eigen kennisnetwerk, patiëntenvereniging en groeiend aantal gespecialiseerde behandelaren.
Wil je zelf meer lezen over FNS bij kinderen? Kijk dan bijvoorbeeld op:
FNS Nederland, kenniscentrum voor Functionele Neurologische Stoornis (www.fnsnederland.nl)
Hersenstichting, over functionele neurologische stoornis (www.hersenstichting.nl/hersenaandoeningen/functionele-neurologische-stoornis-fns)
Thuisarts.nl, “Mijn kind heeft een functionele neurologische stoornis” (www.thuisarts.nl/fns/mijn-kind-heeft-functionele-neurologische-stoornis)
Deze bronnen bieden betrouwbare, actuele informatie over FNS, gemaakt door of samen met artsen.
Hoe ontstaat FNS?
Er is meestal niet één duidelijke oorzaak. Bij FNS werken de hersenen en delen van het lichaam tijdelijk niet goed samen — niet omdat er iets kapot is, maar omdat de aansturing verstoord raakt.
Je kunt FNS vergelijken met een telefooncentrale: alle lijnen op zich werken prima, maar soms wordt een signaal verkeerd doorgeschakeld. De ‘bekabeling’ tussen hersenen en lichaam is intact, maar de aansturing is tijdelijk anders. Het resultaat is dat een kind bijvoorbeeld een arm niet goed beweegt, minder voelt of ineens niet meer kan lopen, of onbedoeld gaat trillen of schokken ― terwijl er niets stuk is aan de ‘kabels’ zelf. Soms gebeurt dat heel plotseling: een kind dat rustig in de kinderstoel zit te eten en dan ineens de benen en armen strekt, zonder dat daar een aanleiding voor lijkt te zijn.
Bij het ontstaan van FNS spelen vaak meerdere factoren een rol: lichamelijke gebeurtenissen (zoals een periode van ziekte, een blessure of een operatie), spanning, vermoeidheid, en de manier waarop het zenuwstelsel daarop reageert. Bij het ene kind is er een duidelijke aanleiding aan te wijzen, bij het andere kind wordt nooit helemaal duidelijk waarom de klachten zijn ontstaan.
Dat betekent niet dat een kind overdreven reageert of dat expres doet, en het betekent al helemaal niet dat ouders hier iets aan hebben veroorzaakt. Het betekent dat de aansturing tussen hersenen en lichaam tijdelijk anders verloopt.
Waarom kinderfysiotherapie helpt bij FNS
Bewegen kan bij FNS lastig, vermoeiend of zelfs beangstigend worden — een kind vertrouwt het eigen lichaam soms niet meer, of raakt bang om te bewegen uit angst dat de klachten erger worden. Daardoor kunnen kinderen minder gaan bewegen, wat de afstand tot het eigen lichaam nog verder kan vergroten. Daarnaast uit FNS zich bij kinderen vaker via de motoriek/ het bewegen.
Kinderfysiotherapie kan daarom een belangrijke rol spelen. Niet door te forceren of te negeren, maar door lijfwijs te kijken: samen ontdekken hoe het lichaam van je kind weer prettig kan bewegen, stap voor stap, in het tempo dat bij je kind past. We kijken naar wat er speelt in het dagelijks leven — spanning, vermoeidheid, drukte — en hoe dat meespeelt in de klachten.
Wil je weten wat kinderfysiotherapie rond FNS in jullie situatie kan betekenen? Neem gerust contact op als je daarover wilt sparren.
Mijn werkwijze: persoonlijk, praktisch en bij jou thuis
Geen enkel kind met FNS is hetzelfde, en dat geldt ook voor de begeleiding. De afspraken kunnen bij jullie thuis of in de praktijk plaatsvinden — wat het beste past bij jullie situatie.
Hoe een traject er stap voor stap uitziet — van het eerste gesprek tot de evaluatie — leggen we uit op de Werkwijze-pagina. Bij FNS ligt het accent daarbij op het begrijpen wat FNS is, op het spelenderwijs maken van bewegingen die weer veilig en haalbaar voelen en op het stap voor stap herstellen van vertrouwen in het lichaam.
Afstemming, evaluatie en afronding
Bij kinderen met FNS is samenwerking essentieel. De diagnose wordt gesteld door een (kinder)neuroloog, kinderarts of een ander medisch specialist — kinderfysiotherapie is aanvullend op dat medische traject, niet vervangend.
Met jullie toestemming stem ik af met de betrokken artsen en andere professionals rondom jullie kind, zoals school, kinderpsycholoog of het consultatiebureau. Zo ontstaat er samenhang in de begeleiding, en werkt iedereen rondom je kind vanuit dezelfde visie. Dat helpt om de uitleg over FNS en de afspraken rondom belasting en belastbaarheid zo duidelijk mogelijk te maken, zowel voor thuis als op het kinderdagverblijf of school.
Tijdens het traject kijken we regelmatig samen terug. Niet alleen naar de klachten zelf, maar vooral naar wat er verandert in het dagelijks leven. Durft je kind weer te bewegen? Neemt het vertrouwen toe? Welke activiteiten worden weer opgepakt?
Herstel bij FNS verloopt niet altijd in een rechte lijn — er kunnen goede en moeilijkere periodes zijn. De begeleiding duurt niet langer dan nodig is, maar ook niet korter dan helpend is. Twijfel je of begeleiding bij FNS op dit moment passend is voor jullie? Dan kun je altijd even overleggen om samen te kijken wat wijs is.
Veelgestelde vragen over Aanhoudende Lichamelijke Klachten
Volgt binnenkort